Zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu
Regulacje prawne związane z ubezpieczeniem zdrowotnym zawarte są w Ustawie z dnia 27 sierpnia 1994 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Podobnie, jak w przypadku ubezpieczeń społecznych, zdecydowana większość osób podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu obligatoryjnie, jest również grupa osób, które mogą temu ubezpieczeniu podlegać na zasadzie dobrowolności.
Dobrowolne objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym następuje na podstawie wniosku skierowanego do Narodowego Funduszu Zdrowia i przysługuje osobom, które zamieszkują na terenie Polski. Osoba taka jest zobligowana do opłacania składek na to ubezpieczenie; wraz z miesięczną, nieprzerwaną zaległością w opłacaniu składki, traci prawo do podlegania ubezpieczeniu. Lista osób wymienionych w Ustawie, które podlegają obligatoryjnie ubezpieczeniu zdrowotnemu, jest długa i szczegółowo określa, kto ma obowiązek opłacania składki na to ubezpieczenie. Tekst ustawy wymienia jako obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne dla osób, które podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu, a wśród nich między innymi pracowników, osoby prowadzące działalność gospodarczą i osoby z nimi współpracujące, osoby wykonujące pracę na podstawie umowy – zlecenia, umowy o dzieło, bądź innej umowy o świadczenie usług, pod warunkiem, ze mają do niej zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego, takie jak przy zleceniu oraz osoby z nimi współpracujące. Ubezpieczeniem społecznym objęci są także między innymi rolnicy, duchowni oraz funkcjonariusze Służb Mundurowych.